Τον Ιανουάριο του 2009 η εικόνα της χώρας στο εξωτερικό αμέσως μετά τα επεισόδια του Δεκεμβρίου, ήταν εξαιρετικά αρνητική.
Η διεθνής κρίση βρισκόταν στο ζενίθ, ενώ τώρα η παγκόσμια οικονομία δείχνει σημάδια ανάκαμψης. Τα spreads βρίσκονταν στα επίπεδα των 200 – 300 μονάδων και οι δανειακές ανάγκες που έπρεπε να εξυπηρετήσουμε ήταν κατά 12 δισ. ευρώ υψηλότερες σε σύγκριση με το 2010, καθώς είχαμε περισσότερες λήξεις ομολόγων.
Στις αρχές του 2009, αρκετοί στο εσωτερικό της χώρας προέβλεπαν ότι δεν θα μπορέσουμε να αντλήσουμε δανεισμό από τις αγορές και ότι θα υποχρεωθούμε να καταφύγουμε στο ΔΝΤ. Η μόνιμη απάντηση ήταν ότι θα τα καταφέρουμε.
Ο πρωθυπουργός δεν άφησε ποτέ ούτε καν να διανοηθεί κανείς, ότι υπάρχει περίπτωση να μην καλύψουμε τις δανειακές μας ανάγκες. Κι αυτό, γιατί η δημιουργία ακόμα και της παραμικρής αμφιβολίας θα προκαλούσε την τιμωρία από τις αγορές, όπως συνέβη, δυστυχώς, αργότερα με ευθύνη της κυβέρνησης Παπανδρέου.
Παράλληλα, επιδίωξε ευρύτερη συναίνεση προκειμένου να αντιμετωπιστούν τα προβλήματα της οικονομίας.
Το Μάρτιο του 2009 ο Κώστας Καραμανλής απηύθυνε πρόσκληση προς τους αρχηγούς όλων των κοινοβουλευτικών κομμάτων, να παραμεριστούν οι στείρες αντιπαραθέσεις για να επιτευχθεί μια ευρύτερη συνεννόηση στα αυτονόητα. Ο κ. Καραμανλής προειδοποίησε για τους κινδύνους που διαγράφονταν εξαιτίας της διεθνούς κρίσης και του υπέρογκου δημόσιου χρέους της χώρας.
Και πρότεινε ένα πλαίσιο συνεννόησης με βάση τα εξής έξι σημεία ( φωτό επάνω):
Τήρηση των κανόνων της ΕΕ, αντιμετώπιση του δημοσίου χρέους, σταδιακή μείωση του δημοσιονομικού ελλείμματος με κεντρικό εργαλείο τον περιορισμό των δαπανών, σεβασμό των ορίων που θέτουν το δημόσιο χρέος και το έλλειμμα, στοχευμένες δράσεις για ανάπτυξη και κοινωνική προστασία, αυτοσυγκράτηση από τα κόμματα και τα συνδικάτα.
Δυστυχώς, η απάντηση ήταν «όχι σε όλα».
Αυτό ήταν το κλίμα εκείνης της περιόδου.
Σε αυτό το περιβάλλον:
• Φρόντισε να υλοποιήσει το πρόγραμμα δανεισμού της χώρας το συντομότερο δυνατόν. Το ΠΑΣΟΚ ήθελε τότε να πάμε αργά. Το ίδιο άλλωστε έκανε και ως κυβέρνηση. Το αποτέλεσμα όμως ήταν, ότι εμείς πετύχαμε να ολοκληρώσουμε το δανειακό πρόγραμμα, παρά τις αντίθετες προβλέψεις.
Δανείστηκε μάλιστα με μέσο σταθμικό επιτόκιο 4%, την εποχή που η διεθνής κρίση κορυφωνόταν. Και ενώ, επαναλαμβάνω, οι δανειακές ανάγκες ήταν κατά 12 δισ. μεγαλύτερες σε σχέση με αυτές του 2010.
• Κατάφερε, όχι μόνο να καλύψει αυτές τις ανάγκες, αλλά άφησε και αποθεματικό, το λεγόμενο «μαξιλάρι», το οποίο επέτρεψε στη σημερινή κυβέρνηση να χρηματοδοτήσει τις φουσκωμένες δαπάνες της το 2009, χωρίς ανάγκη για πρόσθετο δανεισμό. Ακόμη και για το πρόγραμμα δανεισμού, το ΠΑΣΟΚ ήταν πάντα απέναντί του.
• Ανακοίνωσε τρεις φορές μέσα στο 2009 δέσμες μέτρων για τον περιορισμό του ελλείμματος. Στις 5 Φεβρουαρίου, στις 18 Μαρτίου και στις 25 Ιουνίου. Ήταν μέτρα δυσάρεστα, αλλά αναγκαία. Κάθε φορά το ΠΑΣΟΚ και συγκεκριμένα ο κ. Παπακωνσταντίνου και η κ. Κατσέλη, τον κατηγορούσαν ότι σε περίοδο κρίσης, αντί να αυξήσει τις δαπάνες λάμβανε περιοριστικά μέτρα.
• Στήριξε την πραγματική οικονομία, με μέτρα για την οικοδομής την αγορά αυτοκινήτου, τον τουρισμό, τις εξαγωγές. Εφάρμοσε ειδικό πρόγραμμα ύψους 1,05 δισ. ευρώ για την ενίσχυση της μεταποίησης, του τουρισμού, του εμπορίου, των υπηρεσιών και του franchise. Φρόντισε επίσης για την αποκατάσταση κλίματος εμπιστοσύνης και θετικής ψυχολογίας, στοιχεία που είναι απαραίτητα για να κινηθεί η οικονομία.
• Διευκόλυνε τη δανειοδότηση των μικρομεσαίων και πολύ μικρών επιχειρήσεων με τα προγράμματα του ΤΕΜΠΜΕ, με χαμηλότοκα δάνεια.
• Θέσπισε και εφάρμοσε το πρόγραμμα των 28 δισ. για τη στήριξη του τραπεζικού συστήματος, το οποίο προκάλεσε πληθώρα συκοφαντικών επιθέσεων από την πλευρά του ΠΑΣΟΚ. Για να έλθει τώρα ως κυβέρνηση, όχι μόνο να παρατείνει την εφαρμογή του, χωρίς να αλλάξει ούτε μια λέξη στο νόμο, αλλά και να εφαρμόσει άλλο ένα πρόγραμμα στήριξης του τραπεζικού συστήματος ύψους 25 δισ. 2
Τι έλεγε το ΠΑΣΟΚ ως αντιπολίτευση
Για το Πρόγραμμα Δανεισμού του Δημοσίου
«Ερωτηματικά δημιουργεί επίσης η σπουδή της Κυβέρνησης να δανειστεί το σύνολο, όπως ισχυρίζεται ο αρμόδιος Υπουργός της, των δανειακών της αναγκών μέσα στους 5 πρώτους μήνες του έτους, τη στιγμή που τα επιτόκια στις διεθνείς αγορές ακολουθούν πτωτική πορεία, με αποτέλεσμα οι Έλληνες φορολογούμενοι να επιβαρύνονται ακόμα περισσότερο, για την εξυπηρέτηση των δανείων που συνάφθηκαν»
Ενημερωτικό Σημείωμα Τομέας Οικονομίας, Τομέας Τύπου και ΜΜΕ ΠΑΣΟΚ 3/6/2009
Η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ, επειδή θεώρησε ότι δεν έπρεπε να βιαστεί για τίποτα, έφθασε να μην μπορεί πλέον να δανειστεί από την ελεύθερη αγορά και υποχρεώθηκε να προσφύγει στο ΔΝΤ.
• Πρώτος εγγυήθηκε τις τραπεζικές καταθέσεις μέχρι του ποσού των 100.000 ευρώ, με αποτέλεσμα να αποτραπεί η διαρροή κεφαλαίων στο εξωτερικό και να στηριχθεί η ρευστότητα του τραπεζικού συστήματος.
• Έπεισε τις αγορές με την πολιτική που εφαρμόσαμε και τα spreads έπεσαν.
Το σημαντικότερο όμως είναι, ότι τόσο τα μέτρα δημοσιονομικής προσαρμογής που πήρε, όσο και εκείνα που ανακοίνωσε κατά την προεκλογική περίοδο, διαφύλατταν τον κοινωνικό ιστό και την αναπτυξιακή πορεία της χώρας.
Τι έλεγε το ΠΑΣΟΚ ως αντιπολίτευση
Για τα μέτρα περιορισμού του ελλείμματος
«Εμείς, που κάτι σκαμπάζουμε περισσότερο από οικονομικά, αναρωτιόμαστε διπλά και λέμε:
Πώς είναι δυνατόν μια κυβέρνηση, η οποία επικαλείται την κρίση, να λέει ότι, εν μέσω κρίσης, αφαιρώ από την οικονομία, αντί να προσθέτω; Πρωτοτυπία! Να την εντάξουμε στα εγχειρίδια οικονομικών στα πανεπιστήμια! Εφόσον η χώρα είναι σε οικονομική κρίση και περνάμε δύσκολες στιγμές, βοηθάς την οικονομική δραστηριότητα, βοηθάς το εισόδημα. Δεν αφαιρείς, δεν στραγγαλίζεις περαιτέρω.»
Ομιλία Γιώργου Παπακωνσταντίνου για το φορολογικό νομοσχέδιο 9/9/2008
Να προσθέσουμε λοιπόν αυτή την παράγραφο του κ. Παπακωνσταντίνου στα εγχειρίδια πολιτικής αξιοπιστίας και συνέπειας.
«Λεφτά υπάρχουν»
Δήλωση Γ. Παπανδρέου στις 13/9/2009
«Αντί για στήριξη των ασθενέστερων στρωμάτων, τα βάρη σήμερα καλούνται και πάλι να πληρώσουν οι δημόσιοι υπάλληλοι και οι συνταξιούχοι. Ανεξάρτητα από το εισόδημά τους, θα πληρώνουν για την υπόλοιπη ζωή τους τη σημερινή απόφαση της κυβέρνησης Καραμανλή να παγώσει μισθούς και συντάξεις»
Δήλωση Λούκας Κατσέλη στις 18/3/2009
Μέτρα που έλαβε η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας το 2009 για τον περιορισμό του ελλείμματος
5 Φεβρουαρίου 2009
• Αύξηση του συντελεστή φορολογίας στα τσιγάρα, από 75% σε 80%, και του ειδικού φόρου κατανάλωσης στα αλκοολούχα ποτά και τη μπίρα, κατά 20%.
• Περικοπή των ελαστικών δαπανών, με μείωση 10% των ορίων πληρωμών όλων των κωδικών, με εξαίρεση αμοιβές για μισθούς, επιχορηγήσεις ασφαλιστικών ταμείων κ.α.
• Μείωση κατά 10% των δαπανών για συμβάσεις (έργου και ορισμένου χρόνου) στον δημόσιο τομέα.
• Πλαφόν στο ύψος του μισθού του Γενικού Γραμματέα Υπουργείου για τους μισθούς που λαμβάνουν οι Πρόεδροι ή Διευθύνοντες Σύμβουλοι στους φορείς του ευρύτερου δημόσιου τομέα, με εξαίρεση τις ΔΕΚΟ (ισχύουν άλλοι περιορισμοί με βάση το νόμο για τις ΔΕΚΟ) και τις εισηγμένες στο Χρηματιστήριο. Περιορισμός του αριθμού των μελών ΔΣ σε 9.
• Κατάργηση των δύο θέσεων (πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος) και ενοποίησή τους σε μία.
• Προετοιμασία για την ενιαία αρχή πληρωμών στο Δημόσιο. Το σχετικό νομοσχέδιο ψηφίστηκε το καλοκαίρι.
18 Μαρτίου 2009
• Πάγωμα μισθών στο Δημόσιο, τους ΟΤΑ και τα ΝΠΔΔ για όσους εισέπρατταν πάνω από 1.700 ευρώ το μήνα. Εισοδηματική ενίσχυση 500 ευρώ σε υπαλλήλους με μισθό κάτω από 1.500 ευρώ και 300 ευρώ για μισθωτούς με μηνιαίο εισόδημα από 1.500 ως 1.700 ευρώ.
• Πάγωμα των συντάξεων πάνω από 1.100 ευρώ. Έκτακτο οικονομικό βοήθημα 500 ευρώ σε συνταξιούχους έως και 800 ευρώ, βοήθημα 300 ευρώ σε συνταξιούχους από 800 ως 1.100 ευρώ και διεύρυνση των εισοδηματικών κριτηρίων για το ΕΚΑΣ
Έκτακτη εισφορά σε όσους δήλωσαν εισόδημα πάνω από 60.000 ευρώ.
• Μείωση 5 % στο μισθό των βουλευτών
25 Ιουνίου 2009
• Τέλη κυκλοφορίας για τα σκάφη αναψυχής άνω των 10 μέτρων και για τα ιστιοπλοϊκά άνω των 15 μέτρων.
• Εφάπαξ έκτακτη εισφορά στους ιδιοκτήτες σκαφών αναψυχής, με τους ίδιους όρους και προϋποθέσεις που ισχύουν για την επιβολή του τέλους κυκλοφορίας. • Ετήσιος ειδικός φόρος στα αυτοκίνητα μεγάλου κυβισμού (πάνω από 1.900 κ.εκ.)
• Αύξηση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στη βενζίνη, από 359 ευρώ σε 410 ευρώ το χιλιόλιτρο (6 λεπτά ανά λίτρο).
• Αύξηση των τελών συνδρομητών κινητής τηλεφωνίας. Επιβολή τέλους 12% επί της αξίας του χρόνου ομιλίας στα καρτοκινητά
. • Κατάργηση του αφορολόγητου ορίου στα κέρδη από λαχεία, και στοιχήματα. Φόρος 10% στα ιπποδρομιακά στοιχήματα, που δεν φορολογούνταν, και αύξηση σε 10% του φόρου στα κέρδη των παιχνιδιών που φορολογούνταν με 5%.
• Τακτοποίηση των ημιυπαίθριων.
• Απαλλαγή από το φορολογητέο εισόδημα του συνόλου των δαπανών που καταβάλλονται σε γιατρούς και δικηγόρους.
• Μέτρα για τις ενδοομιλικές συναλλαγές (transfer pricing) και την υποκεφαλαιοδότηση (thin capitalization) των επιχειρήσεων, με στόχο την αύξηση των φορολογικών εσόδων και τη συγκράτηση των τιμών.
Τι έλεγε το ΠΑΣΟΚ ως αντιπολίτευση
«Ο κ. Παπαθανασίου, πρέπει να εξηγήσει πως μια οικονομία μπορεί να βγει από την ύφεση μειώνοντας τη συνολική ζήτηση. Αυτό πρέπει να εξηγήσει στους Έλληνες πολίτες: πως μπορεί να βγει μια οικονομία από την ύφεση, παγώνοντας μισθούς και αυξάνοντας τους φόρους. Όποιον σοβαρό οικονομολόγο ρωτήσετε, θα σας πει ότι οι οικονομίες που είναι σε ύφεση, το πρώτο πράγμα που επιχειρούν να κάνουν, είναι να δώσουν ένα σπρώξιμο, να πάρει μπροστά η μηχανή. Αυτό προφανώς κοστίζει. Αν το κάνεις λελογισμένα, με σωστό τρόπο σου έρχεται πίσω πολλαπλάσιο, διότι ξαναπαίρνει μπροστά η μηχανή, δημιουργείται ζήτηση στην οικονομία, και τελικά έσοδα για το κράτος».
Δήλωση Γιώργου Παπακωνσταντίνου 14/9/2009
«Έχουμε πει ορισμένα πράγματα πάρα πολύ ξεκάθαρα. Δεν θα αυξηθούν οι φορολογικοί συντελεστές. Το έχουμε πει, το έχουμε ξαναπεί. Δεν θα υπάρξει περαιτέρω φορολόγηση της μέσης ελληνικής οικογένειας και των χαμηλόμισθων».
Δήλωση Γιώργου Παπακωνσταντίνου 24/9/2009
«Η διαφορά μας με τη Νέα Δημοκρατία είναι ότι εμείς έχουμε πει πολύ καθαρά ότι δεν θα υπάρξει περαιτέρω φορολογική επιβάρυνση της μέσης ελληνικής οικογένειας και των χαμηλότερων εισοδημάτων»
Δηλώσεις Γιώργου Παπακωνσταντίνου προς τους πολιτικούς συντάκτες στις 26/6/2009.
«Η αύξηση των φόρων είναι πάντα η εύκολη επιλογή για μια κυβέρνηση. Είναι όμως και μια ατελέσφορη επιλογή, όταν η οικονομία είναι σε τροχιά ύφεσης, όπως είναι σήμερα η ελληνική οικονομία. Είναι μια επιλογή, που αφαιρεί πόρους από την οικονομία»
Δήλωση Γιώργου Παπακωνσταντίνου 25/6/2009
